HANNOVER – Nederlanders zullen er hun reden voor hebben om bij de eerste keuze voor een korte of lange)re) vakantie in Duitsland niet (direct) aan Niedersachsen te denken. Toch doen ze zichzelf daarmee schromelijk tekort. Het is een gebied met diverse culturele en vooral ook architectonische hoogstandjes. Als we in een grauwe novembermaand een vierdaagse trektocht als plezierig ervaren, hoe mooi moet het dan niet zijn in een bloemrijk seizoen, in lente, herfst of zomer? Want dan valt de grauwsluier weg en trekt de natuur een seizoensgebonden kleed aan. Waarbij gezegd wil zijn dat het winterse sfeertje in de adventstijd, met overal uitbundige kerstmarkten, ook iets speciaals biedt.

Het Duits Verkeersbureau doet wat we vooraf verwachten: zet een puik stuk organisatie neer. Vanaf het moment dat de trein het Hauptbahnhof van Hannover binnen glijdt, rijgen de verrassingen zich aaneen. Om te beginnen met het imponerende slot Marienburg, in de buurt van Pattensen, een kilometer of 20 onder de metropool Hannover (circa 500.000 inwoners). Zelfs met een ingepakte toren imponeert de burcht die koning George V van Hannover als verjaardagsgeschenk offreerde aan zijn echtgenote koningin Marie. Een van de belangrijkste nieuw-gotische bouwwerken van Duitsland. Het is het voormalige zomerverblijf van het oudste adellijk geslacht, dat van de Welfen. Uiteraard willen we ook graag een keer de ‘vredelievende pyromanen’ aan het werk zien, die hier vijf keer per (zomer)seizoen het grootste en mooiste barokke vuurwerk afsteken. Een eeuwenlange traditie die turbulente tijden overleefde. De absolute top van de mondiale pyrotechniek komt hiervoor naar Niedersachsen. Ook zonder dat is het een plaatje.

Braunschweig
De eerste de beste. Dat is onze mening over de kerstmarkt op de Burgplatz. In het hol van de leeuw. In dit geval van Hendrik de Leeuw, de vorst die het Welfengeslacht glorie en roem bezorgt. Braunkohl (boerenkool zonder aardappelen) met Bratkartoffeln, Brägenwurst, Braunschweiger Metten en Kassler zetten de eetlust in de vijfde versnelling. Heerlijk! Hier ook consumeren we de eerste mok met Glühwein, waarvan nog een aantal zal volgen. Je hoeft een lezer natuurlijk ook niet alles te vertellen… Iedere kerstmarkt biedt het kostelijke vocht aan naar eigen recept. Die in Braunschweig munt uit door een veelheid aan handgemaakte artikelen Bezienswaardig de Stiftskirche, de dom Sankt Blasi en het standbeeld-van-de-leeuw, symbool van de stad en verwijzend naar een rijk verleden. Diverse musea vechten om de gunst van de bezoeker. Wie er oog voor heeft ontdekt in Niedersachsen diverse sporen van gebouwen, scholen, dorpen die op een of andere manier met ons Koningshuis gelieerd zijn. Het Zeeuwse JG reizen van Jan Geldof organiseert trips-op-maat naar deze regio. Daarbij heeft hij Oranje hoog in het vaan staan.

Wolfsburg
Het eerst wat opvalt is het stadion van de plaatselijke voetbaltrots, met Nederlandse inbreng. Pal erachter ontvouwt zich Autostadt, weliswaar geïnitieerd door Volkswagen, maar met zoveel verrassende elementen om de auto heen, dat jaarlijks 2 miljoen bezoekers op z’n minst één hele dag komen rondneuzen. Van de buitenlandse bezoekers komen de Nederlanders op de tweede plaats. Een attractie die zelfs door de Chinezen niet is gekopieerd. Op een terrein van 25 hectare aandacht voor jong en oud, voor milieu en veiligheid met tal van varianten. Een doe-attractie ook. Kinderen kunnen er hun rijbewijs halen; volwassenen hun eigen vooraf bestelde auto mee naar huis nemen. Tachtig Nederlanders per dag halen hun karretje vers-van-de-pers. In twee gigantische torens zet men de auto’s volautomatisch op de plaats. Het duizelt van de verdiepingen. In de torens is plaats voor 800 auto’s, waarvan er dagelijks 500 tot 600 worden opgehaald. Ook de andere merken van het concern ( hebben elk hun eigen paviljoen. Verder komt de 100-jarige geschiedenis van het automobiel aan de hand van diverse types voorbij.

Er zijn liefst negen restaurants die de bezoeker razendsnel bedienen. Diverse presentaties, gelegenheden voor kinderen om een auto samen te stellen of te tekenen en via een ballon aan de praat te krijgen. Verder met een glazen panoramatrein door de fabriek rijden. De kerstmarkt heeft dit jaar Amerika als thema. Autostadt telt 1.800 medewerkers. De Nederlander Wouter de Vos is er één van. Hij vertelt met verve over de 45.000 ondernemers van het autobedrijf, die 3.000 auto’s per dag afleveren. Nederlander Ben Pon geurt er met zijn ontwerp van de VW-bus. Wie zichzelf de tijd ervoor gunt bezoekt het ruim 700 jaar oude slot waaraan de stad de naam ontleent. Verder trekken de burcht Neuhaus en het slot Fallersleben aandacht. Het riddertijdperk is hier aanschouwelijk gemaakt.

Celle
Met 450 vakhuizen uit de 16e, 17e en 18e eeuw is het stadje Celle een bijzonderheid. Ze geven, aaneen geschakeld, het centrum speciale glans. Jongleurs en straatmuzikanten nemen de bezoeker mee terug in de tijd. En natuurlijk ook hier een kerstmarkt, waarin oude ambachten het modernisme verdringen. Heel speciaal is de Bier Academie. Iedereen die meent iets van het gerstenat te weten daagt men uit om dat onder bewijs te stellen. Bierprofessor Lothar Harder zet zijn gasten vijf potten hel en donker voor. Nadat die zijn genuttigd neemt hij de proef op de som. De ‘Prüfling’ moet daarna ‘blind’ de namen van de biertjes opsommen. Wie daarin slaagt krijgt een fraai gestileerd diploma. Is getekend: Elke Jever, Nicole Einbecker en Christian Duckstein. Niet toevallig telgen uit oude brouwerij geslachten.

Lüneburg
Via de Lüneburger Heide naar het stadje van die naam, gelegen onder de rook van Hamburg. Wat hier de aandacht trekt is het Middeleeuwse stadhuis. Frau Neuman, geboren in de omgeving van Bordeaux, verzorgt een rondleiding door de fraai gedecoreerde ruimten met prachtige schilderingen. Ze zijn stille getuigen van de rijkdom. Zonder twijfel één van de voornaamste bouwwerken in Noord Duitsland. Het weerspiegelt de gebeurtenissen zoals die in 750 jaar plaats vonden. Daartoe behoorde de rechtspraak voor het vorstendom waarvan Lüneburg de hoofdstad is. Ze verwierf al in 1247 stadsrechten. Het gebouw is opgetrokken in diverse bouwstijlen net ‘baksteengotiek’ als bovendrijvende expressie. De vorstenzaal is een juweel. Niet minder dan 49 hertogen en hun vrouwen kijken je aan. Grote gotische kroonluchters met hertengeweien verlenen de zaal toegevoegde waarde. De levendige Hanzestad (1.050 jaar oud) is meer dan een millennium metropool van de zoutwinning. De oorsprong, opgang, bloei en modernisering ziet men in het Deutsche Salzmuseum. Computeranimaties, dia’s en multi-media-informatie zijn daarbij belangrijke hulpmiddelen. Zout kunnen we niet ontberen.

Afhankelijk van de inspanningen behoeft de mens 1 tot 5 gram zout per dag. Wie sterk zweet of zich in de tropen bevindt heeft 20 gram nodig. Nederlandse raffinaderijen verdrongen de Lüneburger winning zodanig dat in de 17e eeuw nog slechts 20 procent van het marktaandeel resteerde. De stad heeft een grote kerstmarkt, die tot de top in de regio behoort. Het centrum ervan is gesitueerd op het marktplein voor het Raadhuis. Veel houten kerstversieringen, zelfgetrokken kaarsen met als specialiteit de beroemde Lüneburger zoutsteenlampen. Een hoogtepunt vindt plaats voor in december als de ‘historische Christlmark’ op het programma staat. Ambachtslieden en kooplui in middeleeuwse kledij prijzen hun waren aan. De geur van kanaal, tamme kastanjes en specerijen vermengt zich tot een feestelijk boeket. In de bus op weg naar vogelpark Walsrode flitst het schemerige heidelandschap langs ons heen. In het schemerduister strijken we neer in het park, waar prachtige (roof)vogels en kolossale uilen een perfecte show opvoeren. Liefst 700 gevederde vrienden hebben hier een goed kosthuis.

Osnabrück
Na al het voorgaande is het niet netjes om Osnabrück het predikaat lest best mee te geven. Het bezoek aan het Varusschlachtmuseum en het Kalkriesepark is er één dat we van harte kunnen aanbevelen. De historische betekenis van de knokpartij die Germaanse stammen en Romeinen in en om het Kalkriesepark leverden is immens. Immers, in het Teutoburger Wald verliest de Romeinse veldheer Varus drie legioenen in de strijd tegen Arminius. Voornamelijk het gevolg van een uitgekiende tactiek, die Arminius en Flavius, zonen van een Cheruken vorst, in Romeinse dienst leerden. Keizer Augustus blijft er bijna in als hij het in Rome te hopren krijgt. Een keerpunt in althans de Europese geschiedenis. Helaas is hierna de eenheid onder de Germaanse stammen ver te zoeken met alle gevolgen van dien. In het museum maakt men de slacht aanschouwelijk.

Volgend jaar is het precies 2000 jaar geleden en dat viert men op grootse wijze met onder meer drie fenomenale tentoonstellingen. Imperium Conflict Mythus heten ze. Bondskanselier dr. Angela Merkel is beschermvrouwe het museum trekt jaarlijks 400.000 bezoekers. Het grootste aantal buitenlanders komt uit Nederland. Kinderen kunnen de slacht naspelen. Van 15 mei tot 25 oktober veel aandacht voor de waardevolle vondsten die men in het kalkrijke gebied deed. Ze vertellen meer over de historie dan welk geschrift ook. Ingedeukte helmen, wapens en uitrusting vertellen het verhaal van een gevecht dat de loop van de geschiedenis veranderde. Vanaf een 40 meter hoge toren heeft het publiek een prachtig uitzicht over het slachtveld. Van 11 tot 24 juni zijn er speciale Varus-weken. Op 14 juni een waarheidsgetrouwe nabootsing van de titanenstrijd tussen Germaanse stammen en Romeinse cohorten. Van begin juli tot medio augustus kan men het nagebouwde Romeinse schip ‘Victoria’ bewonderen. Indrukwekkend de technische voorsprong van het wereldrijk van de Romeinen in deze dagen.

De stad Osnabrück biedt op het gebied van cultuur en architectuur een dagvullend programma. Tja, en we eindigen op gepaste wijze met de kerstmarkt van de stad. Ze werd al twee keer tot de beste in het noorden van Duitsland onderscheiden. De oude stadskern, gevuld met kerstklanken, gedompeld in een mixture van geuren en kleuren, die een genot voor oog en oor vormen. De grootste speeldoos van de wereld draait hier rondjes. Verder trekt de zes meter hoge notenkraker de aandacht. In het Heger Tor-kwartier is de zogenaamde stille kerstmarkt. Een ode aan de renaissance. Niedersachsen: niet koud en afstandelijk maar warm en uitnodigend..